Kronoloji · 71 olay
Sınavda çıkan tarihler, sırayla
Konu sayfalarındaki zaman çizelgelerinden derlenir; her satır ilgili konuya gider.
Anadolu Selçukluları ve Beylikler 1077 – 1308
| Tarih | Olay | Konu |
|---|---|---|
| Dandanakan Savaşı — Selçuklular Gazneliler'i yendi; Büyük Selçuklu Devleti kuruldu. | Malazgirt Savaşı (1071) | |
| Pasinler Savaşı — Anadolu'daki ilk büyük Türk-Bizans çarpışması; Selçuklular kazandı. | Malazgirt Savaşı (1071) | |
| Ani'nin alınması — Alp Arslan Ani'yi aldı, Doğu Anadolu'da baskı arttı. | Malazgirt Savaşı (1071) | |
| Malazgirt Savaşı — Romen Diyojen esir düştü, Anadolu'nun kapısı açıldı. | Malazgirt Savaşı (1071) | |
| Alp Arslan'ın ölümü — Yerine oğlu Melikşah geçti. | Malazgirt Savaşı (1071) | |
| Anadolu Selçuklu Devleti — Süleymanşah İznik'te devleti kurdu. | Malazgirt Savaşı (1071) | |
| Miryokefalon Savaşı — II. Kılıç Arslan Bizans'ı yendi; Türk varlığı kabul ettirildi. | Malazgirt Savaşı (1071) |
Osmanlı Yükselme Dönemi 1453 – 1595
| Tarih | Olay | Konu |
|---|---|---|
| Askerî ikta başladı — Melikşah döneminde askerî ikta uygulanmaya başlandı. | İkta, Tımar ve İltizam Sistemleri | |
| İkta yayıldı — Askerî ikta ülke geneline yayıldı. | İkta, Tımar ve İltizam Sistemleri | |
| II. Mehmed tahtta — II. Mehmed ikinci kez tahta çıktı, fetih hazırlıkları başladı. | İstanbul'un Fethi (1453) | |
| Rumeli Hisarı — Boğazkesen birkaç ay içinde tamamlandı; Karadeniz yardımı kesildi. | İstanbul'un Fethi (1453) | |
| Kuşatma başladı — Osmanlı ordusu İstanbul surlarının önüne geldi. | İstanbul'un Fethi (1453) | |
| Gemiler karadan — Donanma bir gecede kızaklarla Haliç'e indirildi. | İstanbul'un Fethi (1453) | |
| İstanbul fethedildi — Topkapı'daki gedikten girildi; kuşatma 53 gün sürdü. | İstanbul'un Fethi (1453) | |
| Tımarın zirvesi — Gelirin yaklaşık yüzde 37'si dirliklere (has, zeamet, tımar) ayrıldı. | İkta, Tımar ve İltizam Sistemleri | |
| Mâlikâne — Mukataadan ömür boyu yararlanma düzeni başladı. | İkta, Tımar ve İltizam Sistemleri | |
| Esham — Devlet gelirleri hisselere bölünerek satıldı. | İkta, Tımar ve İltizam Sistemleri | |
| Tımarın sonu — II. Mahmud tımar sistemini kaldırdı. | İkta, Tımar ve İltizam Sistemleri | |
| Tanzimat Fermanı — İltizamın kaldırılması hedeflendi; 1842'de yeniden uygulandı. | İkta, Tımar ve İltizam Sistemleri |
Osmanlı Yenilik ve Dağılma 1774 – 1908
| Tarih | Olay | Konu |
|---|---|---|
| Meclis-i Vâlâ — Kanun hazırlayan ve yüksek yargı görevi yapan kurul kuruldu. | Tanzimat Fermanı (1839) | |
| Nizip Savaşı — Osmanlı ordusu Mısır kuvvetlerine yenildi. | Tanzimat Fermanı (1839) | |
| Tanzimat Fermanı — Mustafa Reşid Paşa, Gülhane'de fermanı okudu. | Tanzimat Fermanı (1839) | |
| İltizam geri döndü — Memur eliyle vergi tahsili başarısız olunca eski usule dönüldü. | Tanzimat Fermanı (1839) | |
| İlk dış borç — Kırım Savaşı giderleri için Avrupa'dan borç alındı. | Tanzimat Fermanı (1839) | |
| Islahat Fermanı — Gayrimüslim hakları genişletildi. | Tanzimat Fermanı (1839) | |
| Genç Osmanlılar — Aydınlar anayasa ve meclis için cemiyet kurdu. | Kanun-ı Esasi ve Meşrutiyet (1876–1908) | |
| Kanun-ı Esasi — İlk yazılı anayasa ilan edildi; Tanzimat Dönemi bitti. | Tanzimat Fermanı (1839) | |
| Kanun-ı Esasi — İlk yazılı anayasa ilan edildi; I. Meşrutiyet başladı. | Kanun-ı Esasi ve Meşrutiyet (1876–1908) | |
| Meclis açıldı — Meclis-i Mebusan ilk kez toplandı. | Kanun-ı Esasi ve Meşrutiyet (1876–1908) | |
| 93 Harbi — Rusya Osmanlı'ya savaş ilan etti. | Kanun-ı Esasi ve Meşrutiyet (1876–1908) | |
| Meclis tatil — II. Abdülhamid meclisi tatil etti; I. Meşrutiyet bitti. | Kanun-ı Esasi ve Meşrutiyet (1876–1908) | |
| II. Meşrutiyet — Anayasa yeniden yürürlüğe girdi. | Kanun-ı Esasi ve Meşrutiyet (1876–1908) | |
| 31 Mart Olayı — Asker ayaklanması çıktı, Hareket Ordusu bastırdı. | Kanun-ı Esasi ve Meşrutiyet (1876–1908) | |
| Anayasa değişikliği — Hükümet meclise karşı sorumlu oldu, padişahın sürgün yetkisi kalktı. | Kanun-ı Esasi ve Meşrutiyet (1876–1908) |
XX. Yüzyıl Başları 1908 – 1918
| Tarih | Olay | Konu |
|---|---|---|
| Savaşa giriş — Yavuz ve Midilli Karadeniz'de Rus limanlarını bombaladı. | I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı Cepheleri | |
| Sarıkamış — Kış ve ikmal sorunları yüzünden Kafkas taarruzu başarısız oldu. | I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı Cepheleri | |
| Çanakkale deniz savaşı — Müttefik donanması Boğaz'ı geçemedi. | I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı Cepheleri | |
| Gelibolu çıkarması — Kara savaşları başladı; Anafartalar Ağustos'ta yapıldı. | I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı Cepheleri | |
| Kut'ül-Amare — İngiliz ordusu teslim oldu; yaklaşık 13 bin esir alındı. | I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı Cepheleri | |
| Brest-Litovsk — Rusya savaştan çekildi; Kars, Ardahan, Batum Osmanlı'ya bırakıldı. | I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı Cepheleri | |
| Mondros Ateşkesi — Osmanlı savaştan çekildi; Millî Mücadele hazırlıkları başladı. | I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı Cepheleri | |
| Mondros Ateşkesi — HMS Agamemnon'da imzalandı; Osmanlı için I. Dünya Savaşı bitti. | Mondros Ateşkes Antlaşması (30 Ekim 1918) | |
| Musul'un işgali — İngilizler Musul'u işgal etmeye başladı. | Mondros Ateşkes Antlaşması (30 Ekim 1918) | |
| İstanbul'a giriş — İtilaf donanması İstanbul'a girdi; fiilî işgal. | Mondros Ateşkes Antlaşması (30 Ekim 1918) | |
| Paris Barış Konferansı — Galipler savaş sonrası düzeni konuşmaya başladı. | Mondros Ateşkes Antlaşması (30 Ekim 1918) | |
| İzmir'in işgali — Yunan ordusu İzmir'e çıktı; direniş hızlandı. | Mondros Ateşkes Antlaşması (30 Ekim 1918) | |
| İstanbul'un resmen işgali — Meclis-i Mebusan basıldı. | Mondros Ateşkes Antlaşması (30 Ekim 1918) |
Millî Mücadele 1918 – 1923
| Tarih | Olay | Konu |
|---|---|---|
| Samsun'a çıkış — Mustafa Kemal 9. Ordu Müfettişi olarak Samsun'a çıktı. | Millî Mücadele'nin Hazırlık Dönemi (1919) | |
| Amasya Genelgesi — Mücadelenin gerekçesi, amacı ve yöntemi belirlendi. | Millî Mücadele'nin Hazırlık Dönemi (1919) | |
| Erzurum Kongresi — Bölgesel kongre; manda reddi ve Temsil Heyeti. | Millî Mücadele'nin Hazırlık Dönemi (1919) | |
| Sivas Kongresi — Ulusal kongre; cemiyetler birleştirildi. | Millî Mücadele'nin Hazırlık Dönemi (1919) | |
| Amasya Görüşmeleri — İstanbul Hükûmeti Temsil Heyeti ile görüştü. | Millî Mücadele'nin Hazırlık Dönemi (1919) | |
| Ankara'ya geliş — Temsil Heyeti Ankara'dan yönetmeye başladı. | Millî Mücadele'nin Hazırlık Dönemi (1919) | |
| Misak-ı Millî — Son Osmanlı Mebusan Meclisi millî sınırları belirledi. | Millî Mücadele'nin Hazırlık Dönemi (1919) | |
| İstanbul'un resmen işgali — Meclis-i Mebusan basıldı; mebuslar sürüldü. | Millî Mücadele'nin Hazırlık Dönemi (1919) | |
| TBMM açıldı — Ankara'da millî egemenliğe dayanan meclis toplandı. | Millî Mücadele'nin Hazırlık Dönemi (1919) | |
| Mudanya Ateşkesi — Doğu Trakya'nın boşaltılması kararlaştırıldı; barış konferansa kaldı. | Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923) | |
| Saltanatın kaldırılması — Türkiye'yi yalnız TBMM Hükûmeti temsil etti. | Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923) | |
| Lozan Konferansı — İsmet Paşa başkanlığındaki heyet Lozan'da görüşmelere başladı. | Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923) | |
| Görüşmeler kesildi — Kapitülasyonlar, ekonomi ve Musul'da anlaşma çıkmadı. | Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923) | |
| İkinci dönem — Konferans yeniden toplandı. | Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923) | |
| Lozan imzalandı — Türkiye'nin sınırları ve bağımsızlığı tanındı. | Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923) | |
| Cumhuriyet — Lozan'dan sonra Cumhuriyet ilan edildi. | Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923) |
Atatürk Dönemi ve İnkılaplar 1923 – 1938
| Tarih | Olay | Konu |
|---|---|---|
| Saltanatın kaldırılması — Cumhuriyetçilik: hanedan yönetimi sona erdi. | Atatürk İlkeleri (Temel ve Bütünleyici İlkeler) | |
| Cumhuriyet'in ilanı — Cumhuriyetçilik: devlet başkanı seçimle belirlenir. | Atatürk İlkeleri (Temel ve Bütünleyici İlkeler) | |
| Halifelik ve Tevhid-i Tedrisat — Laiklik: eğitim birleşti, halifelik kalktı. | Atatürk İlkeleri (Temel ve Bütünleyici İlkeler) | |
| Medeni Kanun — Laiklik ve halkçılık: hukukta dinî etki kalktı, eşitlik geldi. | Atatürk İlkeleri (Temel ve Bütünleyici İlkeler) | |
| Harf İnkılabı — İnkılapçılık: Türk harfleri kabul edildi. | Atatürk İlkeleri (Temel ve Bütünleyici İlkeler) | |
| Sümerbank — Devletçilik: devlet sanayi yatırımına girdi. | Atatürk İlkeleri (Temel ve Bütünleyici İlkeler) | |
| Kadınlara milletvekili hakkı — Halkçılık: kadınlar seçme ve seçilme hakkı kazandı. | Atatürk İlkeleri (Temel ve Bütünleyici İlkeler) | |
| Altı ilke Anayasa'da — İlkeler Anayasa'nın 2. maddesine girdi. | Atatürk İlkeleri (Temel ve Bütünleyici İlkeler) |